אַריבער צום ספֿר
דער אַכטערהשמיני

לײען־הגדרות

גרײס פֿון די אותיות
ברײט פֿון דער שורה
דער אַכטערשער 1 פֿון 1627 מינוט

פֿאַר אַכט מוז זײַן זיבן

שֶׁבַע

אַ ריי ליכט אין ליכט־גאָלד איבער אַ טיפֿער פֿינצטערניש, איינס פֿון זיי גרעסער און אַרומרינגלענדיק די אַנדערע.
סימן 1 פֿון 501

פּתיחה

עס זײַנען דאָ צאָלן מיט װעלכע מען צײלט זאַכן, און עס זײַנען דאָ צאָלן דורך װעלכע די מציאות װערט אַנטפּלעקט.

מען צײלט װײַל עס שטײען פֿאַר אים חפֿצים: אײן שטײן, צװײ שטײנער, זיבן קנים, אַכט טעג. אָבער די תורה צײלט אַ מאָל אַנדערש. אַ צאָל װערט אַן אַרכיטעקטור. זי זאָגט אונדז ניט בלױז װי פֿיל זאַכן שטײען פֿאַר אונדז, נאָר אין װאָס פֿאַר אַ װעלט מיר זײַנען אַרײַנגעקומען.

זיבן איז אַזאַ צאָל.

און אַכט איז אַן אַנדערע.

זיבן איז אַזױ טיף אײַנגעשריבן אין דער בריאה, אַז מען קען עס כמעט פֿאַרבײַטן מיט דער מציאות אַלײן. זעקס טעג עפֿענען זיך און דער זיבעטער זאַמלט זײ אַרײַן אין שבת. זיבן יאָר ענדיקן דעם מחזור פֿון שמיטה. זיבן שמיטות פֿירן צום יובל. זיבן אונטערשטע מידות שאַפֿן דעם געפֿיל־סדר פֿון די ספֿירות. זיבן קנים הײבן זיך פֿון דער מנורה. זיבן װאָכן װערן געצײלט צװישן פּסח און שבועות. סוכות גײט דורך זיבן טעג. די װעלט לעבט אין זיבן װײַל זיבן באַשרײַבט דעם דערענדיקטן סדר פֿון אַ בריאה װאָס קען אױפֿנעמען קדושה אָן אױפֿהערן צו זײַן בריאה.

זיבן איז ניט חסר.

זיבן איז פּרעכטיק.

זיבן איז די װעלט געבראַכט צו איר שלמות לױט איר מאָס.

און פּונקט דאָרט הײבט זיך אָן די פֿראַגע.

װאָס קומט נאָך שלמות?

ניט קײן פֿאַרבעסערונג.

אױב אַ זאַך איז שלם, ברענגט צוגעבן נאָך אַן אײנהײט פֿון דעם זעלבן מין ניט אַרױס קײן נײַע מהות. עס פֿאַרגרעסערט די כמות אָבער עס גײט ניט אַריבער קײן גרענעץ.

דערפֿאַר ברענגט די תורה אַרײַן אַכט אין די רגעס װען דער גרענעץ אַלײן בײַט זיך.

דאָס קינד קומט אַרײַן אין בריתו של אברהם אױפֿן אַכטן טאָג.

דער משכן דערגרײכט זײַן אָנהײב פֿון גילוי אױפֿן אַכטן טאָג.

נאָך זיבן טעג סוכות קומט שמיני עצרת.

דער כינור פֿאַרבונדן מיט ימות המשיח װערט באַשריבן אין חז"ל װי האָבנדיק אַכט נימין.

משיח אַלײן דערשײַנט צװישן די “שמונה נסיכי אדם”.

אַכט קומט װידער און װידער דאָרט װוּ שלמות עפֿנט זיך אין עפּעס װאָס שלמות אַלײן האָט ניט געקענט אַרױסברענגען פֿון זיך.

די שפּראַך פֿון חסידות איז למעלה מן הטבע.

אָבער דאָס דאַרף מען פֿאַרשטײן מיט אָפּגעהיטנקײט.

אַכט מײנט ניט אַז די תורה װערט סוף כל סוף מיד פֿון דער װעלט.

אַכט מײנט ניט אַז דאָס באַגרענעצטע האָט דורכגעפֿאַלן.

אַכט איז ניט קדושה װאָס פֿאַרלאָזט די נאַטור װײַל די נאַטור האָט זיך אױסגעװיזן ניט גענוג.

דער טיפֿערער סוד איז פֿאַרקערט.

דער אַכטער אַנטפּלעקט אַז דער נאַטירלעכער סדר איז געבױט געװאָרן פֿון אָנהײב אָן װי אַ כלי פֿאַר דעם װאָס איז העכער פֿון אים.

זיבן איז די שטוב.

אַכט איז די נוכחות פֿאַר װעמען די שטוב איז געבױט געװאָרן.

זיבן בױט דאָס כלי.

אַכט אַנטפּלעקט װאָס דאָס כלי האָט בסוד געטראָגן.

זיבן ענדיקט די בריאה לױט איר אַנטפּלעקטן דקדוק.

אַכט אַנטפּלעקט די כװנה װאָס איז געגאַנגען פֿאַרן דקדוק.

און דאָ הײבט זיך אָן די פֿראַגע פֿונעם אַכטן דור.

ניט צוערשט װי כראָנאָלאָגיע.

װי תורה.

ניט צוערשט װי ירושה.

װי מבנה.

ניט צוערשט װי אַ טענה װעגן אַ מענטשן.

װי דער פֿאַרבאָרגענער סדר פֿון דעם װאָס קומט נאָך זיבן.

װאָרן אױב דער אַלטער רבי הײבט אָן אַ באַװעגונג פֿון זיבן דורות, און אױב דער זיבעטער דור פֿאַרשטײט זיך אַלײן בפֿירוש װי דער דור װעמענס עבודה איז צו דערענדיקן די המשכה פֿון דער שכינה אין דער נידעריקסטער װעלט, דעמאָלט לאָזט די תורה אונדז פֿרעגן אַ פֿראַגע װאָס איז ניט קלײן.

װאָס מײנט אַכט נאָך אַזאַ זיבן?

װאָס קען קומען נאָך אַ דור װעמענס אײגענע אידענטיטעט איז שלמות?

װאָס קומט נאָך דעם װי די שכינה איז שױן אַראָפּגעבראַכט געװאָרן?

די תשובה װאָס װערט דאָ פֿאָרגעלײגט איז אַ חידוש, ניט קײן מוסדישע טענה און ניט קײן פֿאַרבײַט פֿאַר װאָס עס איז אָנגענומען אין דער חב"ד מסורה.

דער זיבעטער ענדיקט די ירידה.

דער אַכטער הײבט אָן דעם גילוי פֿון אינעװײניק דעם דערגרײכטן אָרט.

דער זיבעטער ברענגט די שכינה אַרײַן אין דער דירה.

דער אַכטער איז די דירה װאָס דערגײט װער עס האָט אַלע די יאָרן געװױנט אין איר.

און דערפֿאַר איז דער טיפֿסטער נאָמען פֿונעם אַכטן — משיח.

Iסימן 2 פֿון 501

פֿאַר אַכט מוז זײַן זיבן

מען קען ניט פֿאַרשטײן אַכט דורך אײַלנדיק אַריבערשפּרינגען זיבן.

זיבן איז ניט קײן תפֿיסה פֿון װעלכער דער מקובל בענקט צו אַנטלױפֿן. זיבן איז די בריאה װען די בריאה איז געװאָרן װערט איר באַשעפֿער.

דער ערשטער פּרק פֿון בראשית בױט זעקס טעג דורך הבדלה. ליכט װערט אָפּגעשײדט פֿון פֿינצטערניש. אױבערשטע װאַסערן פֿון אונטערשטע װאַסערן. לאַנד פֿון ים. מינים קומען אַרױס. מאורות באַצײכענען צײַט. לעבעדיקע באַשעפֿענישן באַזעצן זײערע תחומים. דער מענטש דערשײַנט אין אַ געאָרדנטן קאָסמאָס.

און דעמאָלט זאָגט די תורה:

“ויכל אלקים ביום השביעי מלאכתו אשר עשה.”

דער אױבערשטער האָט געענדיקט אױפֿן זיבעטן טאָג די אַרבעט װאָס ער האָט געמאַכט.

דער זיבעטער איז דעריבער ניט בלױז דער לעצטער אין אַ סדר.

ער איז דער טאָג אין װעלכן דער סדר קריגט גאַנצקײט.

זעקס באַשרײַבט פֿאַרשפּרײטונג.

זיבן באַשרײַבט אַ זאַמלען אינעװײניק.

זעקס גײט אַרױס.

זיבן װײסט צוליב װאָס די באַװעגונג אַרױס איז געװען.

אַ װאָך שטעלט זיך ניט בלױז אָפּ בײַ שבת. זי קומט אָן דאָרט.

אַלץ װאָס איז געטאָן געװאָרן אין די זעקס טעג װערט אַרײַנגעצױגן אין מנוחה.

דערפֿאַר פּאַסט זיבן אַזױ נאַטירלעך צו די זיבן אונטערשטע ספֿירות: חסד, גבורה, תפֿארת, נצח, הוד, יסוד און מלכות.

דאָס זײַנען ניט קײן צופֿעליקע רוחניותדיקע מידות.

זײ שאַפֿן דעם באַרײַך דורך װעלכן די געטלעכע חיות װערט אַ װױנונג אין די עולמות.

חסד שפּרײט זיך.

גבורה מעסט.

תפֿארת פֿאַראײניקט.

נצח טרײַבט.

הוד גיט זיך אונטער און זאָגט אױס.

יסוד גיט איבער.

מלכות נעמט אױף און װײַזט אַרױס.

די באַװעגונג ענדיקט זיך אין מלכות װײַל דער גילוי מוז סוף כל סוף װערן ערגעץ.

אַ מלך אָן אַ מלכות האָט מלוכה נאָר בכוח.

אַ װאָרט װאָס איז קײן מאָל ניט אַרױסגערעדט געװאָרן בלײַבט פֿאַרבאָרגן אין מחשבה.

אַ ליכט װאָס איז קײן מאָל ניט אױפֿגענומען געװאָרן איז נאָך ניט געװאָרן קײן דירה.

די ירידה אין מלכות איז דעריבער ניט קײן אומגליקלעכע װײַטקײט פֿונעם געטלעכן ליכט פֿון זײַן מקור.

זי איז די תכלית צו װעלכער דער אױבערשטער בנין באַװעגט זיך.

זיבן דערגרײכט דעם נידעריקסטן אָרט.

דאָס איז זײַן גרױסקײט.

און די תורה בעט ניט בײַ אונדז צו פֿאַראַכטן דעם נידעריקסטן אָרט נאָך דעם װי מיר זײַנען אָנגעקומען דאָרט.

זי בעט אונדז אַנטדעקן צוליב װאָס אַלץ איז אַראָפּגעקומען.

IIסימן 3 פֿון 501

דער זיבעטער איז חביב װײַל ער ענדיקט װאָס דער ערשטער האָט אָנגעהױבן

װען דער רבי האָט געזאָגט דעם ערשטן מאמר פֿון זײַן נשיאות, "באתי לגני", האָט ער געשטעלט דעם זיבעטן חב"ד דור אינעװײניק אַן אַלטן מדרשישן מבנה.

עיקר שכינה איז געװען אין די תחתונים.

דורך זיבן גרױסע חטאים האָט זיך די געטלעכע נוכחות אָפּגעצױגן דורך רקיע נאָך רקיע.

און דעמאָלט זײַנען געקומען זיבן צדיקים װאָס האָבן זי װידער אַראָפּגעבראַכט.

אברהם האָט אָנגעהױבן.

יצחק האָט װײַטערגעפֿירט.

יעקב.

לוי.

קהת.

עמרם.

משה.

און משה, דער זיבעטער, האָט צוריקגעבראַכט די שכינה אױף דער ערד.

דערפֿון דער אױסדרוק:

“כל השביעין חביבין.”

“כל השביעין חביבין.”

אָבער דער רבי לאָזט ניט דעם זיבעטן װערן פֿאַרמאַכט אין זיך.

דער זיבעטער איז חביב װײַל ער איז זיבעטער פֿונעם ערשטן.

משה'ס אָרט איז ניט אָפּצושײדן פֿון אברהם.

די דערגרײכונג אַנטפּלעקט דעם אָנהײב.

דער סוף קאָנקורירט ניט מיטן שורש.

ער באַװײַזט װאָס איז געװען פֿאַרבאָרגן אינעם שורש.

דערנאָך שטעלט דער רבי דאָס אױף די דורות פֿון חב"ד אָנהײבנדיק מיטן אַלטן רבין.

דער אַלטער רבי איז דער ערשטער.

דער מיטעלער רבי קומט נאָך אים.

דער צמח צדק.

דער רבי מהר"ש.

דער רבי רש"ב.

דער פֿריִערדיקער רבי.

און דעמאָלט דער זיבעטער דור.

זײַן תכלית איז ניט באַשטימט װי שאַפֿן אַן אָפּגעשײדטע רוחניותדיקע באַװעגונג. זי איז די דערענדיקונג פֿון אַ ירידה װאָס האָט זיך אָנגעהױבן לאַנג פֿאַר איר.

די שכינה אונטן.

די עצם געטלעכע נוכחות דאָרט װוּ די באַשאַפֿענע הכרה פֿילט זיך אַלץ װײַטסטע פֿונעם אױבערשטן.

ניט קײן פֿאַרבעסערטער הימל.

אַן ערד געװאָרן דורכזיכטיק.

ניט קײן דערהױבענע מלאכים.

פֿלײש געהײליקט.

ניט קײן רוחניותדיקע װעלטן װאָס מען באַװוּנדערט.

די דאָזיקע װעלט געמאַכט אַ דירה.

דאָס איז די אַקס אױף װעלכער דער זיבעטער שטײט.

און דאָס זאָגט אונדז עפּעס אַנטשײדנדיקס װעגן דעם אַכטן.

אױב זיבן ענדיקט די באַװעגונג אַראָפּ, קען אַכט ניט זײַן פּשוט "נאָך װײַטער אַראָפּ".

עס איז ניטאָ קײן אָרט אונטערן תחתון אינעם סדר פֿון דירה בתחתונים.

דער נידעריקסטער איז שױן דערגרײכט געװאָרן.

די פֿראַגע בײַט זיך.

ניט: װי װײַט קען דאָס ליכט נאָך נידערן?

נאָר: װאָס געשעט װען דער מקבל הײבט אָן צו ענטפֿערן?

IIIסימן 4 פֿון 501

די פֿאַרבאָרגענע קער פֿון המשכה צו גילוי

דאָ װערט די אונטערשײד צװישן זיבן און אַכט מער פּינקטלעך.

זיבן איז המשכה.

אַראָפּציִען.

אַכט איז גילוי.

אַנטפּלעקונג.

דאָס מײנט ניט אַז גילוי איז געװען אָפּװעזנד אינעם זיבעטן. און ניט אַז המשכה הערט אױף אינעם אַכטן. די אונטערשײד רעדט װעגן װאָס עס איז עיקר.

די אַרבעט פֿון זיבן איז צו מאַכן די נידעריקסטע װעלט פֿעיִק אױפֿצונעמען.

דער סוד פֿון אַכט איז אַז װאָס עס איז אױפֿגענומען געװאָרן הײבט אָן צו רעדן פֿון אינעװײניק דעם מקבל.

די ריכטונג קערט זיך.

ביז אַהער האָט דער הימל געלערנט די ערד.

אינעם אַכטן הײבט די ערד אָן אַנטפּלעקן װאָס דער הימל האָט אַרײַנגעלײגט אין איר.

דאָס איז ניט קײן מרידה פֿון אונטן.

דאָס איז אור חוזר.

צוריקקערנדיק ליכט.

די קבליסטישע השגה װײסט אַז ליכט װערט ניט דערפֿילט מיט ירידה אַלײן. אַ באַװעגונג פֿון אױבן צו אונטן איז נאָך ניט געװאָרן קײן פֿאַרבינדונג בלױז װײַל זי האָט דערגרײכט איר מקבל. דער מקבל מוז אױפֿנעמען, פֿאַרװאַנדלען, און צוריקגעבן.

אַ ברכה װערט געגעבן.

און דעמאָלט קומט אמן.

תורה נידערט.

און דעמאָלט קומט תפֿילה װאָס הײבט זיך אַרױף.

רעגן פֿאַלט.

און דעמאָלט ברענגט די ערד פֿרוכט.

חכמה קומט אַרײַן אין אַ תלמיד.

און דעמאָלט פֿרעגט דער תלמיד די פֿראַגע דורך װעלכער אַ טיפֿקײט װאָס איז געװען פֿאַרבאָרגן אַפֿילו פֿונעם רבין קומט אַרױס.

אַ זױמען קומט אַרײַן אין דער ערד.

די ערד גיט ניט צוריק דעם זױמען אומגעביטן.

זי ברענגט אַרױס לעבן.

דער מקבל איז דעריבער ניט בלױז דער סוף פֿון דער איבערגאָב.

דער מקבל איז דער אָנהײב פֿון פֿאַרװאַנדלונג.

דער דאָזיקער דפֿוס ליגט טיף אינעם צוגעלײגטן ראַם: די ירידה צום נידעריקסטן אָרט איז ניט שלם ביז אַ באַװעגונג פֿון צוריקקער הײבט זיך אָן פֿון יענעם נידעריקסטן אָרט, און די משיחישע צוקונפֿט װערט באַהאַנדלט װי דאָס פֿאַרמאַכן פֿון יענעם קרײַז און ניט װי דאָס פֿאַרלאָזן פֿונעם מבנה װאָס האָט עס מעגלעך געמאַכט.

און איצט לײגט די זעלבע אַרכיטעקטור אױף די דורות.

דער ערשטער הײבט אָן אַ גילוי.

די װײַטערדיקע דורות טראָגן עס.

דער זיבעטער ענדיקט זײַן ירידה אין די נידעריקסטע ערטער.

דער אַכטער איז װאָס געשעט װען די נידעריקסטע ערטער פֿונקציאָנירן ניט מער בלױז װי מקבלים.

זײ װערן עדות.

און דעמאָלט:

“מלא כל הארץ כבודו.”

די ערד װערט ניט אַרומגעגאַנגען פֿון דעם כבֿוד.

די ערד װערט אָנגעפֿילט מיט אים.

די אונטערשײד איז אַלץ.

דער אַכטער איז ניט נאָך אַ בשורה װאָס װערט געבראַכט צו דער װעלט.

ער איז די װעלט װאָס הײבט אָן אַנטפּלעקן די בשורה װאָס איז פֿאַרבאָרגן אין איר אײגענער מציאות.

IVסימן 5 פֿון 501

פֿאַר װאָס אַכט איז למעלה מן הטבע

די געװײנטלעכע פֿאָרמולירונג זאָגט אַז אַכט װײַזט אױף למעלה מן הטבע.

אמת.

אָבער "העכער פֿון דער נאַטור" קען מען פֿאַרשטײן ניט ריכטיק.

עס איז דאָ אַ פֿלאַכע נוסח פֿון איבערשטײַגונג, אין װעלכער דאָס איבערנאַטירלעכע דערשײַנט אימפּאָזאַנט װײַל עס ברעכט די געװײנטלעכע פּראָצעסן. װאַסער פֿירט זיך מאָדנע. פֿײַער פֿירט זיך מאָדנע. גופֿים פֿירן זיך מאָדנע. די געזעצן דורך װעלכע דער באַשעפֿער האַלט אױף געװײנטלעך די מציאות װערן אָפּגעשטעלט, און דאָס אָפּשטעלן װערט גענומען װי אַ באַװײַז פֿון קדושה.

די תורה װײסט פֿון נסים.

אָבער דער אַכטער גרײכט טיפֿער פֿון אַ נס.

אַ נס קען אַרײַנקומען אין זיבן פֿון דרױסן בשעת זיבן בלײַבט אומגעביטן.

דער ים שפּאַלט זיך.

דער ים קערט זיך דעמאָלט אום.

דער געװײנטלעכער סדר נעמט זיך װידער אָן.

אַכט װײַזט אױף עפּעס װאָס האַלט זיך לענגער: איבערשטײַגונג װאָס װערט אַ װױנונג.

ניט קײן איבעררײַס אין דער נאַטור.

אַ נײַע אַנטפּלעקונג פֿון דעם אױף װאָס די נאַטור שטיצט זיך בסוד.

די משיחישע ראִיה גרײכט פּונקט אַהין.

“וראו כל בשר.”

פֿלײש זעט.

ניט נאָר דער נבֿיא.

ניט נאָר דער מקובל.

פֿלײש.

דער גשמיותדיקער מיטל אַלײן װערט פֿעיִק צו זען.

דאָס איז װײַט מער ראַדיקאַל װי אַן איבערנאַטירלעכער אױפֿטו.

אַ נס זאָגט אַז דער אױבערשטער קען איבערשטײַגן די װעלט.

דער אַכטער זאָגט אַז די װעלט איז קײן מאָל ניט געװען אױסער אים.

אַ נס פֿאַרװוּנדערט די נאַטור.

דער אַכטער װעקט די נאַטור צו זיך אַלײן.

דערפֿאַר קען מען סוף כל סוף ניט פֿאַרשטײן משיחן װי דעם צעשטערער פֿון דער געװײנטלעכער בריאה.

משיח אַנטפּלעקט די געטלעכע טיפֿקײט פֿון דער געװײנטלעכער בריאה.

דער אײן־סוף דאַרף ניט אַז די װעלט זאָל פֿאַרשװינדן כּדי ער זאָל זײַן אײן־סוף.

נאָר אַ באַגרענעצטער באַגריף פֿון אומענדלעכקײט װאָלט דאָס געפֿאָדערט.

אמתער אין־סוף איז ניט באַדראָט פֿונעם באַגרענעצטן.

דאָס באַגרענעצטע עקזיסטירט דורך אים אין יעדער רגע.

דער אַכטער אַנטפּלעקט דאָס אָן אָפּשאַפֿן די אונטערשײד צװישן באַשעפֿער און בריאה.

דער אױבערשטער בלײַבט דער אױבערשטער.

די װעלט בלײַבט בריאה.

אָבער דער העלם װערט שװאַכער.

די אָפּהענגיקײט װערט זעעװדיק.

דאָס כלי פֿאַרבײַט זיך מער ניט מיט זײַן אײגענעם מקור.

Vסימן 6 פֿון 501

דער סוד װאָס איז פֿאַרהאַלטן אין אז

עס איז דאָ אַ קלײן װערטל װאָס האַלט אין זיך אַ גאַנצע תורה פֿון דער בריאה.

אז.

אַלף.

זיין.

אײנס און זיבן.

אַכט.

דער מהר"ל אַנטװיקלט די סימבאָליק פֿון דעם װאָרט אין פֿאַרבינדונג מיט "אז ישיר": דער אַלף װײַזט אױפֿן אײנעם, דער זיין אױפֿן זיבנפֿאַכן סדר פֿון דער באַשאַפֿענער נאַטור.

דער אײנער שטײט מיט די זיבן.

און טיפֿער, דער אײנער רײַט אױף די זיבן.

אחד רוכב על ז.

דער דאָזיקער אױסדרוק פֿאַרריכט תיכף אײנעם פֿון די גרעסטע מעגלעכע טעותן אין דער תורה פֿונעם אַכטן.

אַכט איז ניט די פֿאַרבײַטונג פֿון זיבן מיט אײנס.

דער אַלף צעשטערט ניט דעם זיין.

ער קרױנט אים.

אײנס שאַפֿט ניט אָפּ די בריאה.

אײנס װערט אַנטפּלעקט דורך דער בריאה.

די זיבן בלײַבן זיבן.

נאָר איצט איז זײער אָפּהענגיקײט פֿונעם אײנעם דורכזיכטיק.

דאָס איז השמיני.

ניט קײן אַכטער אָפּגעשניטן פֿון די זיבן װאָס זײַנען אים פֿאָרױסגעגאַנגען.

דער אַכטער.

אַ סדר װעמענס אידענטיטעט װערט געבױרן דורכן פֿאַרהעלטעניש צו זיבן.

דאָס גיט אונדז דעם ערשטן גרױסן חידוש װעגן די דורות.

דער אַלטער רבי איז דער ערשטער.

די חב"ד קײט עפֿנט זיך דורך זיבן.

און דעמאָלט קומט דער באַגריפֿלעכער אַכטער.

אָבער אַכט אַלײן קען מען שרײַבן װי אײנס אױף זיבן.

אַלף צוגעשלאָסן צו זיין.

דער ערשטער קערט זיך אום.

ניט דורך פֿאָרן צוריק אין דער צײַט.

נאָר דורך װערן אַנטפּלעקט דורכן דערענדיקטן מבנה װאָס איז פֿון אים אױסגעװאַקסן.

דעם אַלטן רבינס ערשט ליכט קערט זיך אום דורך די זיבן דורות װאָס האָבן עס געטראָגן.

דער אָנהײב הײבט זיך אױף אינעם סוף.

דער זױמען װערט אַ בױם, אַ פֿרוכט, און װידער אַ זױמען.

דאָס איז ניט קײן איבערחזרן.

דאָס איז אַן אָקטאַװע.

VIסימן 7 פֿון 501

דער אַלטער רבי און דער ערשטער אַלף

װאָס האָט דער אַלטער רבי אַרײַנגעלײגט אינעם ערשטן דור?

ניט בלױז נאָך אַ שטראָם פֿון רעליגיעזער התלהבות.

חב"ד האָט אַרײַנגעבראַכט אַן אױסערגעװײנטלעכע פֿאָדערונג.

װיס.

באַטראַכט.

ברענג אלוקות אין שכל.

נעם דאָס װאָס דאַכט זיך אוממעגלעך העכער, און לאָז חכמה, בינה און דעת װערן כלים דערפֿאַר.

דער אַלטער רבי עפֿנט דעם תניא מיט אַרײַנגײן אין דער נפֿש פֿונעם פּשוטן ייִדן, אָבער ער שטעלט זיך ניט אָפּ בײַ דער נפֿש. דער ספֿר באַװעגט זיך שטענדיק צו אַ ראִיה פֿון דער מציאות אין װעלכער דאָס באַשאַפֿענע האָט קײן זעלבשטענדיקן קיום ניט פֿאַרן אױבערשטן.

שער היחוד והאמונה גײט אַרײַן אין דער תורה פֿון דער מציאות פֿון דער בריאה אַלײן.

די װעלט איז ניט עפּעס װאָס איז אַ מאָל באַשאַפֿן געװאָרן און שטײט זינט דעמאָלט אַלײן.

דאָס געטלעכע שעפֿערישע װאָרט האַלט זי אױף.

די אױסזען פֿון זעלבשטענדיקער מציאות איז אַ העלם.

דאָס איז שױן דער זױמען פֿונעם אַכטן.

אָבער אין דעם אַלטן רבינס צײַט מוז מען די לערנונג לערנען.

באַטראַכטן.

פֿאַראײגענען.

איבערחזרן.

פֿאַרטײדיקן קעגן דער טיראַנײַ פֿון די חושים.

דאָס אױג זעט אַ װעלט.

דעת לערנט אַז איר זעלבשטענדיקײט איז ניט װאָס זי דאַכט זיך.

משיח נעמט דאָס צו אַ נײַער שװעל.

“ומלאה הארץ דעה את ה׳ כמים לים מכסים.”

“ומלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים.”

גיב אַכט אױף װאָס דער פּסוק זאָגט ניט.

ער זאָגט ניט אַז אַן אָפּגעזונדערטער קלאַס מקובלים װעט האָבן אַן אױסערגעװײנטלעכע מעטאַפֿיזישע השגה.

ער זאָגט די ערד.

דער תחום װאָס דאַכט זיך װײַטסטער פֿון אלוקות װערט אָנגעזאַפּט מיט דעת השם.

דער אַלטער רבי ברענגט די געטלעכע אחדות אין דעת.

משיח ברענגט דעת אין דער ערד.

דער ערשטער גיט דעם דקדוק.

דער אַכטער װערט די ציװיליזאַציע װאָס רעדט אים.

דאָס איז די אומקער פֿונעם אַלף.

VIIסימן 8 פֿון 501

די אָקטאַװע: דער ערשטער קלאַנג קערט זיך אום אָן װערן דער זעלביקער קלאַנג

מוזיק גיט אונדז אַ שפּראַך װאָס פּאַסט אױסערגעװײנטלעך פֿאַר אַכט.

די זיבן קלאַנגען שאַפֿן אַ געאָרדנטע סקאַלע.

דער אַכטער קערט זיך אום צום ערשטן.

און דאָך טראַכט קײנער װאָס הערט אַן אָקטאַװע ניט אַז דער אַכטער קלאַנג איז אַ ניצלאָזע איבערחזרונג.

עס איז דער זעלביקער נאָמען אױף אַן אַנדער הײך.

דאָ קערט זיך אום װי דאָ.

די אידענטיטעט בלײַבט.

דער רעגיסטער בײַט זיך.

דאָס איז כמעט אַ הערעװדיקער משל פֿאַרן מבנה פֿון די דורות.

דער אַלטער רבי שטעלט אױף דעם ערשטן קלאַנג.

דער מיטעלער רבי פֿאַרברײטערט אים אין אַ ריזיקער שכליותדיקער ברײטקײט.

דער צמח צדק זאַמלט תורה און חסידות אין אַ געװאַלדיקער אינטעגראַציע.

דער מהר"ש אַנטפּלעקט דעם װעג פֿון "לכתחילה אַריבער", גײענדיק אַנטקעגן דער מניעה ניט בלױז דורך פֿאַרהאַנדלען נאָר פֿון אַ שטעלונג העכער פֿון איר אױסגעװיזענער לעצטקײט.

דער רש"ב בױט תומכי תמימים, שאַפֿנדיק זעלנער פֿאַר דער פּנימיות התורה און פֿאָרמולירנדיק עטלעכע פֿון די סיסטעמאַטישסטע מעטאַפֿיזישע אױסבױען פֿון חסידות.

דער פֿריִערדיקער רבי טראָגט חסידות דורך רדיפֿות, עקירה און חורבן, און פֿירט די באַװעגונג איבער ימים.

דער רבי נעמט די מעיינות אַרױס חוצה מיט אַן אומגעהערטער קראַפֿט, ביז "חוצה" הײבט אָן פֿאַרלירן זײַן געאָגראַפֿישן טײַטש.

און דעמאָלט װאָס?

נאָך אַ קלאַנג פֿון דער זעלביקער הײך?

צי די אָקטאַװע?

דער באַגריפֿלעכער אַכטער װאָלט קײנעם פֿון זײ ניט פֿאַרלאָזט.

ער װאָלט געמאַכט זײער אחדות הערעװדיק.

דער ערשטער קערט זיך אום אין אַ נײַעם רעגיסטער.

דעם אַלטן רבינס אין עוד מלבֿדו געהערט מער ניט בלױז צו התבוננות.

דעם מיטעלן רבינס ברײטקײט װערט אַ הכרה װאָס קען אױפֿנעמען אַ ריזיקע פּנימיות.

דעם צמח צדקס סינטעז װערט אַ תורה אין װעלכער אָפּגעשײדטע תחומים דערקענען זײער געמײנזאַמען שורש.

דעם מהר"שס איבערשטײַגונג װערט די מוט פֿון אַ װעלט װאָס איז מער ניט אײַנגעשפּאַרט אין העלם.

דעם רש"בס אַרכיטעקטור װערט כלים.

דעם ריי"צס מסירות נפֿש װערט אַ היסטאָרישע אױסהאַלטונג.

דעם רבינס פֿאַרשפּרײטונג װערט אַ אוניװערסאַלע צוטריטלעכקײט.

און דער אַכטער?

די װעלט ענטפֿערט.

VIIIסימן 9 פֿון 501

אז איז ניט אײַנגעשפּאַרט אין דער געװײנטלעכער צײַט

עס איז דאָ נאָך אַ טיפֿקײט אינעם װאָרט אז.

דער פּסוק ניצט עס מאָדנע.

“אז ישיר משה.”

אז װעט משה זינגען.

און דאָך געשעט די שירה בײַם ים, אין פֿאַרגאַנגענהײט.

דאָס זעלבע װאָרט קומט אױס צו דער צוקונפֿטיקער גאולה:

“אז ימלא שחוק פינו.”

אז װעט אָנגעפֿילט װערן אונדזער מױל מיט געלעכטער.

און:

“אז תפקחנה עיני עורים.”

אז װעלן זיך עפֿענען די אױגן פֿון בלינדע.

דאָס זעלבע "אז" רירט אָן פֿאַרגאַנגענהײט און צוקונפֿט.

דער מהר"ל לײענט דערין עפּעס װאָס איז העכער פֿון דער געװײנטלעכער צעטײלטער צײַט.

דאָס גיט אונדז אַ פֿיל ערנסטערן תורה־יסוד פֿאַר פֿאַרבינדן אַכט מיטן אײביקן, װי די מאָדערנע װיזועלע ענלעכקײט צװישן אַ 8 אױף דער זײַט און דעם מאַטעמאַטישן סימן ∞.

יענע ענלעכקײט מעג בלײַבן אַ פּאָעטישע מערקװירדיקײט.

די תורה גיט עפּעס טיפֿערס.

זיבן געװעלטיקט איבערן מחזור.

זונטיק, מאָנטיק, דינסטיק, מיטװאָך, דאָנערשטיק, פֿרײַטיק, שבת.

און דעמאָלט װידער זונטיק.

זיבן איז אַ פֿולקאָמענע איבערחזרונג.

אַכט קען ניט דערשײַנען װי נאָך אַ געװײנטלעכער טאָג אין יענעם מחזור, װײַל טאָג אַכט איז אױך טאָג אײנס פֿון דער קומענדיקער װאָך.

דעריבער באַצײכנט אַכט אַ שװעל.

עס געהערט צום סדר, און דאָך גײט עס אַריבער דאָס פֿאַרמאַכן פֿונעם סדר.

דערפֿאַר פּאַסט אַכט צו אַ גאולה נאָך װעלכער עס קומט ניט קײן װײַטערדיקע גלות.

גלות און גאולה האָבן זיך ביז אַהער באַװעגט אין מחזורים.

אברהם נידערט.

אברהם הײבט זיך.

יעקב נידערט.

ישראל גײט אַרױס פֿון מצרים.

בתי מקדש װערן געבױט.

בתי מקדש פֿאַלן.

גלותן הײבן זיך אָן.

אומקערן קומען.

דער ריטם איז שרעקלעך און הײליק און ניט פֿאַרענדיקט.

די לעצטע גאולה בײַט דעם דקדוק.

עס איז ניט נאָך אַ הײבונג אױף אַ ראָד װאָס איז באַשערט זיך װידער צו דרײען.

אַכט רײַסט איבער די מחזוריות ניט דורך אָפּשאַפֿן די צײַט, נאָר דורך עפֿענען די צײַט אין שטענדיקײט.

דאָס איז אײביקײט אין דער שפּראַך פֿון תורה.

ניט בלױז "אַ זײער לאַנגע צײַט".

אַ מצבֿ װעמענס מהות האַלט מער ניט אין זיך זײַן אײגענעם איבערקער.

IXסימן 10 פֿון 501

ברית מילה: דער אַכטער אײַנגעשריבן אין גוף

בריתו של אברהם װערט באַפֿױלן אױפֿן אַכטן טאָג.

דאָס דאַרף אונדז יעדעס מאָל אױפֿס נײַ פֿאַרװוּנדערן.

די פֿאַרבינדונג װאָס איז למעלה מן הטבע װערט ניט געלאָזט אין אַ מעטאַפֿיזישן הימל.

זי װערט אײַנגעשריבן אין פֿלײש.

דער גוף װערט דער קלף פֿון איבערשטײַגונג.

װאָלט די תורה זיך אינטערעסירט אין אַ רוחניות װאָס פֿאַראַכט די גשמיותדיקע התלבשות, װאָלט מען געקענט שטעלן די ברית אין רײנער התבוננות.

אַנשטאָט דעם:

טאָג אַכט.

פֿלײש.

ברית.

די אין־סופֿדיקע פֿאַרבינדונג שװעבט ניט איבערן מענטשן װי אַ געדאַנק.

זי קומט אַרײַן אינעם מענטשן.

דאָס אַנטפּלעקט די ריכטיקע ריכטונג פֿונעם אַכטן.

העכער פֿון דער נאַטור מײנט ניט אַװעק פֿון דער התלבשות.

העכער פֿון דער נאַטור קומט אַרײַן אין דער התלבשות אױף אַ טיפֿקײט װאָס די נאַטור אַלײן קען ניט דערגרײכן.

דאָ װערט די משיחישע פֿאַרבינדונג קלאָר.

די צוקונפֿט װערט ניט דערפֿילט דורך נשמות װאָס פֿאַרלאָזן גופֿים פֿאַר אַלץ מער אַבסטראַקטע עולמות.

די נבֿואישע שפּראַך גײט פֿאַרקערט.

גופֿים זעען.

די ערד װײסט.

די אומות זוכן חכמה.

דער גשמיותדיקער בית המקדש שטײט.

די מענטשלעכע געזעלשאַפֿט בײַט זיך.

עסן, ערד, עקאָנאָמיע, רעגירונג, לערנען און באַציִונגען װערן אַ טײל פֿון דער גאולה.

משיח איז ניט קײן אײַנלאַדונג צו פֿאַראַכטן דאָס באַשאַפֿענע כלי.

ער איז די אַנטפּלעקונג װי פֿיל יענץ כלי קען טראָגן.

דער אַכטער איז אײַנגעשריבן אין פֿלײש װײַל דער חומר איז שטענדיק געװען אַ טײל פֿונעם סוד.

Xסימן 11 פֿון 501

דער אַכטער טאָג פֿונעם משכן

זיבן טעג װערט דער משכן אײַנגעװײַט.

װידער און װידער.

הכנה.

עבודה.

בגדים.

קרבנות.

קידוש.

און דעמאָלט זאָגט די תורה:

“ויהי ביום השמיני.”

“ויהי ביום השמיני.”

עפּעס בײַט זיך.

אהרן טוט די עבודה.

דער מבנה איז צוגעגרײט געװאָרן.

די כלים שטײען.

דאָס פֿאָלק װאַרט.

און דעמאָלט:

“וירא כבוד ה׳ אל כל העם.”

“וירא כבֿוד ה' אל כל העם.”

פֿײַער קומט אַרױס.

דאָס פֿאָלק זעט.

זײ זינגען.

זײ פֿאַלן.

די צײַט־שטעלונג האַלט אין זיך די תורה.

זיבן טעג גרײטן צו דעם משכן.

דער אַכטער לײגט ניט צו נאָך אַ װאַנט.

ער אַנטפּלעקט צוליב װאָס די װענט זײַנען געװען.

דאָס גיט אונדז אפֿשר דעם קלאָרסטן בילד פֿונעם זיבעטן און אַכטן דור.

די זיבן דורות בױען דעם משכן.

דער אַכטער איז דאָס פֿײַער.

און װידער, דאָס מײנט ניט אַז די בױער זײַנען מינדערע.

אָן די בױער האָט דאָס פֿײַער װוּ צו רוען ניט.

אַ גילוי אָן כלים װערט תוהו.

ליכט װאָס מען קען ניט האַלטן שאַפֿט ניט קײן גאולה.

דער דאָזיקער פּונקט איז װעזנטלעך.

דער אַכטער איז ניט אין־סופֿדיקע שטאַרקײט פֿאַר זיך אַלײן.

דער אַכטער קען דערשײַנען נאָר װײַל זיבן האָט צוגעגרײט כלים.

דערפֿאַר איז די משיחישע צוקונפֿט ניט קײן רוחניותדיקע אַנאַרכיע.

זי איז דאָס גרעסטע ליכט װאָס רוט אין די רײַפֿסטע כלים.

הלכה בלײַבט.

תורה בלײַבט.

מצװה בלײַבט.

אונטערשײד בלײַבט.

מענטשלעכע אחריות בלײַבט.

װאָס עס בײַט זיך איז די דורכזיכטיקײט פֿון אַלץ צו זײַן מקור.

XIסימן 12 פֿון 501

דער אַכטער מוז דעריבער זײַן מער אײַנגעװאָרצלט, ניט װײניקער

עס איז דאָ אַ פֿאַלשונג פֿון איבערשטײַגונג, אין װעלכער אַ מענטש װערט אַזױ פֿאַרשיכּורט מיט זײַן "העכערקײט", אַז געװײנטלעכע חיובֿים דאַכטן זיך אים נידעריקער פֿון אים.

דאָס איז ניט אַכט.

דאָס איז אַ צעבראָכן כלי.

אמתע אַכט מוז נידערן טיפֿער אין דעם מעשׂהדיקן װי זיבן האָט געקענט, פּונקט װײַל דאָס ליכט איז העכער.

װאָס העכער דער אור, אַלץ שטאַרקער די פֿאָדערונג פֿונעם כלי.

אױב משיחישע הכרה ברענגט אַרױס פֿאַראַכטונג פֿאַר גרענעצן, פֿאַראַכטונג פֿאַר הלכה, פֿאַראַכטונג פֿאַר אחריות, פֿאַראַכטונג פֿאַר אַנדערע מענטשן, אָדער פֿאַנטאַזיעס פֿון פּערזענלעכער גדולה — האָט זי איבערגעדרײט די ריכטונג.

מלכות אָן ביטול װערט ניט קײן גאולה.

זי װערט תוהו.

דער צוגעלײגטער ראַם באַשטײט אױף דעם דאָזיקן גדר װוּ נאָר עס װערט גערעדט װעגן עליה: דער אױפֿשטײַגנדיקער מקבל מוז בלײַבן בטל פֿאַר דעם װאָס איז העכער, אַנישט קלאַפּט זיך די מלוכה אַרײַן אין זעלבסט־דינען אַנשטאָט אין גאולה.

די דאָזיקע װאָרענונג געהערט טיף צו דער תורה פֿון אַכט.

װײַל אַכט טראָגט אַ געװאַלדיקע סכנה.

אױב זיבן איז מבנה, קען אַכט װערן פֿאַרהערט װי פֿרײַהײט פֿונעם מבנה.

אָבער אַכט איז ניט די אָפּשאַפֿונג פֿון זיבן.

עס איז די קרױנונג פֿון זיבן.

אַ כתר אָפּגעשניטן פֿונעם קאָפּ איז ניט קײן כתר.

מקיף אָן פּנימי קען ניט װערן קײן דירה.

דער אַכטער דור, אױב מיר רעדן פֿון אַזאַ באַגריף, מוז דעריבער אַרױסװײַזן מער ביטול, מער נאמנות, מער הלכהדיקע אײַנגעװאָרצלטקײט, מער אחריות, מער צאַרטקײט צום כלי.

ניט װײניקער.

אַכט איז ניט דער אני װאָס אַנטדעקט אַז ער איז אין־סופֿדיק.

אַכט איז דער אני װאָס אַנטדעקט אַז ער איז קײן מאָל ניט געװען דער צענטער.

XIIסימן 13 פֿון 501

משיח צװישן די אַכט נסיכי אדם

איצט הערט די צאָל אױף צו זײַן בלױז אַ סימבאָלישער אָפּלערן.

דער נבֿיא מיכה רעדט װעגן:

“שבעה רועים ושמונה נסיכי אדם.”

“שבעה רועים ושמונה נסיכי אדם.”

חז"ל אין סוכה נ"ב ע"ב דערקענען די געשטאַלטן און נעמען אַרײַן משיחן צװישן די אַכט נסיכים.

דאָס איז ניט קײן צופֿעליקײט.

משיח װערט בפֿירוש געשטעלט אינעם סימבאָלישן פֿעלד פֿון אַכט.

דער רבי דערקלערט װײַטער אַז עס זײַנען דאָ בחינות פֿון משיח פֿאַרבונדן מיט זיבן און בחינות פֿאַרבונדן מיט אַכט, און אַכט שטעלט פֿאָר אַ העכערע מדרגה.

דאָס גיט אונדז אַ פֿיל סובטילערן משיח װי דאָס פֿלאַכע בילד פֿון אַ אײנציקן איבערנאַטירלעכן העלד װאָס קומט אַרײַן אין דער היסטאָריע פֿון דרױסן.

משיח האַלט אין זיך זיבן.

און אַכט.

רועה.

נסיך.

לערער.

מלך.

אַ פֿירער פֿון אינעװײניק.

אַן אַנטפּלעקונג פֿון העכער.

ער געהערט אינעװײניק דער היסטאָריע און ער עפֿנט די היסטאָריע איבער איר אײגענעם פֿאַרמאַך.

ער נעמט אױף די תורה פֿון די דורות פֿאַר אים און אַנטפּלעקט מימדים צו װעלכע יענע דורות האָבן זיך באַװעגט.

ער איז מלכות בית דוד און ער איז די עפֿענונג צו אַ אוניװערסאַלער דעת השם.

ער שטעלט צוריק װאָס עס דאַרף צוריקגעשטעלט װערן און אַנטפּלעקט װאָס איז קײן מאָל פֿריִער ניט אַנטפּלעקט געװאָרן.

די דאָזיקע צװײיִקײט איז פּונקט פֿאַר װאָס אַכט פּאַסט צו אים.

דער אַכטער האַלט אין זיך זיבן און שלאָגט עס ניט אָפּ.

XIIIסימן 14 פֿון 501

דער כינור פֿון אַכט נימין

חז"ל לערנען:

“כנור של ימות המשיח של שמונה נימין.”

“כנור של ימות המשיח של שמונה נימין.”

אינעם בית המקדש איז דער כינור פֿאַרבונדן מיט זיבן.

אין ימות המשיח, מיט אַכט.

דאָס בילד איז אױסערגעװײנטלעך װײַל מוזיק איז ניט בלױז אינפֿאָרמאַציע.

מוזיק איז אַ געאָרדנט פֿאַרהעלטעניש.

אײן קלאַנג פֿאַר זיך קען זײַן שײן.

אַ ניגון אַנטפּלעקט װי די קלאַנגען געהערן צונױף.

די משיחישע צוגאָב פֿון אַן אַכטער נימא רמזט דעריבער אױף מער װי אַ פֿאַרגרעסערטער רוחניותדיקער יכולת.

אַ נײַע האַרמאָניע װערט הערעװדיק.

דער זיבנפֿאַכער סדר קען שױן זינגען קדושה.

דער אַכטער אַנטפּלעקט אַ רעגיסטער װאָס איז ניט פֿאַרהאַלטן אינעם געװײנטלעכן סדר פֿון די זיבן.

לקוטי תורה פֿאַרבינדט די זיבן נימין מיט אַ גילוי דורך די זיבן מידות און די אַכטע מיט אַ גילוי העכער פֿון די געװײנטלעכע מאָסן פֿון השתלשלות.

אָבער דאָ קען מען אַרױסציִען נאָך אַ חידוש.

אפֿשר לײגט די אַכטע נימא ניט בלױז צו אַ קלאַנג.

אפֿשר מאַכט זי מעגלעך אַז די זיבן נימין זאָלן װערן געהערט אַנדערש.

אַ נײַער קלאַנג קען איבערשטעלן דעם קאָנטעקסט פֿון אַ גאַנצן אַקאָרד.

די פֿריִערדיקע קלאַנגען זײַנען ניט געװען פֿאַלש.

זײער פֿולער פֿאַרהעלטעניש איז געװען פֿאַרבאָרגן.

מען קען דעריבער פֿאַרשטײן משיחן ניט בלױז װי דעם טרעגער פֿון אַ נײַעם גילוי, נאָר װי דעם דורך װעמען דער טײַטש פֿונעם פֿריִערדיקן גילוי װערט הערעװדיק.

די היסטאָריע װערט מוזיק.

די גלות װערט ניט גוט.

דער װײטיק װערט ניט אומװירקלעך.

אָבער געשעענישן װאָס האָבן זיך אַ מאָל געהערט װי אָפּגעזונדערטע קלאַנגען הײבן אָן אַנטפּלעקן זײער אָרט אין אַ קאָמפּאָזיציע װעמענס לעצטע אױפֿלײזונג איז געװען פֿאַרבאָרגן.

דערפֿאַר האַלט די גאולה אין זיך אַ שירה.

XIVסימן 15 פֿון 501

די װעלט הערט זיבן קלאַנגען אָן דער אױפֿלײזונג

שטעל זיך פֿאָר אַ ניגון װאָס שטעלט זיך אָפּ אײן קלאַנג פֿאַר דער אױפֿלײזונג.

אַלץ װאָס איז געשפּילט געװאָרן איז ריכטיק.

גאָרנישט איז מוזיקאַליש פֿאַלש.

און דאָך פֿילט זיך דער הערער הענגענדיק.

די שפּאַנונג מײנט ניט אַז די פֿריִערדיקע קלאַנגען האָבן דורכגעפֿאַלן.

זײער אײגענער סדר שאַפֿט די דערװאַרטונג.

דאָס איז גלות.

ניט נײטיק אַ װעלט אָן טײַטש.

אַן אומאױפֿגעלײזטע װעלט.

תורה.

מצוות.

נבֿואה.

מלכות.

דער בית המקדש.

חסידות.

מסירות נפֿש.

אהבֿת ישראל.

אַלץ אמת.

אַלץ לײַכטנדיק.

און נאָך אַלץ װאַרט דאָס אױער.

די פּראָבלעם איז ניט קײן פֿאַלשקײט.

די פּראָבלעם איז אומפֿאַרענדיקטקײט.

און דעמאָלט קומט די אַכטע נימא.

ניט אױסצולאַכן די זיבן.

צו װײַזן פֿאַר װאָס זײ האָבן געבראַכט בענקשאַפֿט.

דער גילוי פֿון משיחן האָט די דאָזיקע אײגנשאַפֿט.

ער קומט ניט אַרײַן אין אַ װעלט לײדיק פֿון קדושה.

ער קומט אַרײַן אין אַ װעלט אָנגעפֿילט מיט אומפֿאַרענדיקטער קדושה.

זײַן אױפֿגאַבע איז ניט אױסצוטראַכטן אַ געטלעכע תכלית.

זײַן אױפֿגאַבע איז צו ברענגען איר פֿאַרבאָרגענע אחדות צום גילוי.

דער אַכטער קלאַנג קומט אָן, און פּלוצעם פֿאַרשטײט דער הערער אַז די שפּאַנונג אַלײן האָט געטראָגן דעם ציל.

XVסימן 16 פֿון 501

שמיני עצרת: די נאָענטקײט נאָכן יום־טובֿ

סוכות עפֿנט זיך דורך זיבן טעג.

די אומות װערן פֿאָרגעשטעלט דורך די זיבעציק פּרים.

די גאַנצע באַשאַפֿענע פֿילפֿאַכיקײט װערט געהאַלטן אינעם יום־טובֿדיקן סדר.

און דעמאָלט קומט שמיני עצרת.

חז"ל גיבן די בקשה פֿונעם מלך:

“קשה עלי פרידתכם.”

קשה עלי פּרידתכם.

בלײַבט.

נאָך אײן טאָג.

אָבער "נאָך אײן טאָג" פֿירט אין דער אַרן אױב מען הערט עס כמותדיק.

דאָס איז דער אַכטער.

נאָך דעם װי די פֿילפֿאַכיקײט איז באַדינט, געזאַמלט און געהײליקט געװאָרן, דערשײַנט די נאָענטקײט.

אײן קרבן.

אײן געליבט פֿאָלק װאָס בלײַבט מיטן מלך.

אַכט ציט צונױף די פֿילפֿאַכיקײט צוריק אין דעם פּונקט פֿון פֿאַראײניקונג.

דאָס אַנטפּלעקט עפּעס װעגן דער גאולה.

אַ אוניװערסאַלע גאולה קען ניט מײנען דעם פֿאַרלוסט פֿון באַזונדערקײט.

די משיחישע צוקונפֿט מעקט ניט אױס ישראל כּדי צו שאַפֿן אחדות.

און זי מעקט אױך ניט אױס די אומות.

די אחדות פֿון דער תורה איז ניט קײן אײנערלײקײט.

זי איז דאָס פֿאַרהעלטעניש צום אײנעם.

זיבן אָרדנט אונטערשײדן.

אַכט אַנטפּלעקט די אחדות װאָס לאָזט די אונטערשײדן בלײַבן אָן װערן אַ פּירוד.

דאָס איז װידער דער אַלף אױפֿן זיין.

אײנס מיט זיבן.

ניט אײנס װאָס שלינגט אײַן זיבן.

דער אַכטער איז דעריבער פֿעיִק צו אַ טיפֿער אוניװערסאַליטעט, װײַל זײַן אחדות איז ניט באַדראָט פֿון באַזונדערקײט.

אמתע אחדות פֿאָדערט ניט קײן פֿלאַכמאַכן.

נאָר אַן אומזיכערע אחדות פֿאָדערט אַז אַלץ זאָל אױסזען דאָס זעלבע.

XVIסימן 17 פֿון 501

חנוכה: אַכט אין דער פֿינצטערניש פֿון דרױסן

די מנורה פֿונעם בית המקדש האָט זיבן קנים.

חנוכה גיט אונדז אַכט ליכט.

פֿאַר װאָס פֿאַלט דער יום־טובֿ פֿון אַכט דװקא אין דער פֿינצטערניש?

פֿאַר װאָס קערט זיך זײַן ליכט אַרױס?

פֿאַר װאָס איז זײַן מצװה פֿאַרבונדן מיטן אײַנגאַנג פֿון דער שטוב?

װײַל אַכט איז ניט פֿאַרן הימל אַלײן.

די גאַנצע תכלית פֿונעם העכערן ליכט װערט באַװיזן בײַם ראַנד פֿון דער שטוב.

דאָס אָרט װוּ אינעװײניק באַגעגנט זיך מיט דרױסן.

די שװעל.

דער אײַנגאַנג.

די גאַס.

חנוכה זאָגט אַז אַ ליכט העכער פֿון דעם נאַטירלעכן סדר װערט ניט דערפֿילט מיט בלײַבן אינעם מקדש.

עס גרײכט אַרױס.

און בית הלל פּסקנט:

“מוסיף והולך.”

מוסיף והולך.

אײנס.

צװײ.

דרײַ.

פֿיר.

פֿינף.

זעקס.

זיבן.

אַכט.

די אַכטע נאַכט האַלט אין זיך אַלע אַכט ליכט אין אײנעם.

דער כוח איז געװאָרן אַ פֿולער גילוי.

דאָס מאַכט חנוכה נאָך אַ טיפֿן מוסטער פֿאַר די דורות.

אײן ליכט דערשײַנט צוערשט.

און דעמאָלט שליסט זיך אָן אַן אַנדערס.

גאָרנישט פֿון די פֿריִערדיקע װערט אױסגעלאָשן.

דער אַכטער לײַכט אַמסטאַרקסטן ניט װײַל ער צעשטערט די ערשטע זיבן נאָר װײַל אַלע אַכט ברענען צוזאַמען.

דאָס איז דאָס ריכטיקע בילד פֿון אַן אַכטן דור.

דאָס ערשטע ליכטל בלײַבט.

דאָס צװײטע בלײַבט.

דאָס דריטע.

דאָס פֿערטע.

דאָס פֿינפֿטע.

דאָס זעקסטע.

דאָס זיבעטע.

דער אַכטער איז די פֿולקײט.

ניט קײן ירושה דורך אױסמעקן.

אַ גילוי װאָס זאַמלט זיך אָן.

XVIIסימן 18 פֿון 501

אַכט און דער סוד פֿונעם פֿאַרבאָרגענעם זױמען

דער אַכטער דערשײַנט נאָך זיבן.

אָבער ער װערט ניט געהאַט אין זינען נאָך זיבן.

די דאָזיקע אונטערשײד איז אַנטשײדנדיק.

ברית אױפֿן אַכטן טאָג װערט באַפֿױלן אײדער דאָס קינד דערגרײכט טאָג אײנס.

דער אַכטער טאָג פֿונעם משכן איז מרומז אין די זיבן טעג װאָס גרײטן צו אים.

שמיני עצרת װערט געגעבן צוזאַמען מיטן יום־טובֿדיקן מבנה.

דער כינור פֿון אַכט נימין עקזיסטירט אין דער תורה אײדער די היסטאָריע דערגרײכט משיחן.

משיח דערשײַנט צװישן די אַכט נסיכים אין אַ כתובֿ געשריבן פֿאַר דער קיום פֿון דער נבֿואה.

דעריבער איז דער אַכטער צוקונפֿטיק אין גילוי אָבער ערשטיק אין כװנה.

דאָס איז:

“סוף מעשה במחשבה תחילה.”

סוף מעשה במחשבה תחילה.

די לעצטע אַנטפּלעקטע מדרגה קען זײַן די ערשטע געװאָלטע מדרגה.

און איצט דרײט זיך דער גאַנצער מבנה.

מיר האָבן געמײנט אַז די היסטאָריע ברענגט אַרױס משיחן.

אױף אַ טיפֿערן שטח איז משיח די תכלית װאָס ציט די היסטאָריע צו זיך.

מיר האָבן געמײנט אַז די זיבן דורות האָבן ענדלעך אַרױסגעבראַכט אַן אַכטע מעגלעכקײט.

אױף אַ טיפֿערן שטח האָט דער פֿאַרבאָרגענער אַכטער געגעבן די זיבן זײער ריכטונג.

די פֿרוכט דערשײַנט נאָכן בױם.

אָבער די מעגלעכקײט פֿון פֿרוכט איז שױן געװען אײַנגעקריצט אינעם זױמען.

אין דער שטוב װױנט מען נאָך דעם װי זי איז געבױט געװאָרן.

אָבער די כװנה צו װױנען איז געגאַנגען פֿאַרן ערשטן שטײן.

דער אַכטער איז דעריבער שפּעט נאָר פֿון דעם קוקװינקל פֿון גילוי.

פֿון דעם קוקװינקל פֿון תכלית איז ער פֿרי.

זײער פֿרי.

דער ערשטער.

XVIIIסימן 19 פֿון 501

דער אַכטער איז געװען פֿאַרבאָרגן אינעם ערשטן

דאָס לאָזט אונדז אָנשאַרפֿן דאָס פֿאַרהעלטעניש מיטן אַלטן רבין.

אױב סוף מעשה במחשבה תחילה, מוז דער לעצטער משיחישער גילוי זײַן אױף אַן אופֿן פֿאַרבאָרגן אינעם אָריגינעלן חב"ד גילוי.

ניט װײַל דער אַלטער רבי האָט נײטיק באַשריבן יעדע היסטאָרישע פֿאָרעם דורך װעלכער עס װעט אַרױסקומען.

נאָר װײַל די װעזנטלעכע אָריענטירונג איז שױן פֿאַראַן.

געטלעכע אחדות.

דירה בתחתונים.

דעת אלוקות.

די פֿאַרװאַנדלונג פֿון דער נפֿש הבהמית.

די ירידה פֿון השגה אין דעם געװײנטלעכן שכל.

די באַשטײונג אַז די מיסטישע אמת זאָל ניט בלײַבן התפּעלות נאָר װערן עבודה.

דער אַלטער רבי הײבט אָן עפּעס װאָס האָט די געשטאַלט פֿון אַכט פֿאַרבאָרגן אין אײנס.

דער ערשטער קלאַנג טראָגט שױן די אָקטאַװע װי אַ מעגלעכקײט.

דאָס קען דערקלערן פֿאַר װאָס דער אַכטער קען זיך פֿילן גלײַכצײַטיק רעװאָלוציאָנער און אוראַלט.

גאָרנישט װעזנטלעכס איז פֿאַרלאָזט געװאָרן.

עפּעס פֿאַרבאָרגנס אינעם אָנהײב איז רײַף געװאָרן.

אַזױ אַרבעט אַן אמתער תורה־חידוש.

אַן אמתער חידוש דאַרף ניט זײַן קײן פֿרעמדער חפֿץ צוגעהעפֿט צו דער תורה.

זײַן נײַקײט קען באַשטײן פּונקט אין אַנטפּלעקן דאָס פֿאַרהעלטעניש צװישן זאַכן װאָס זײַנען שטענדיק געװען פֿאַראַן.

אַ פּסוק װאַרט לעבן אַן אַנדער פּסוק.

אַ צאָל לעבן אַ מצװה.

אַ דפֿוס פֿון דורות לעבן אַ קבליסטישן מבנה.

אַ צוקונפֿטיקע נבֿואה לעבן אַ חסידישער תורה.

און דעמאָלט װערט דאָס פֿאַרהעלטעניש זעעװדיק.

גאָרנישט איז ניט צוגעלײגט געװאָרן צו דער תורה.

אַ שטעג אינעװײניק דער תורה איז געעפֿנט געװאָרן.